De euro en contant geld in Nederland

De munteenheid van Nederland is de euro. Komt u uit een land van de eurozone, dan betaalt u zonder omrekening; anders loopt elke betaling of opname via de wisselkoers van uw bank.

Contant geld wordt in een deel van de winkels nog geaccepteerd, maar het gebruik neemt duidelijk af. Bij contante betaling wordt het totaalbedrag meestal afgerond op 5 cent: munten van 1 en 2 cent worden nauwelijks gebruikt. Sommige kleine winkels weigeren grote biljetten, vanaf €100. Een voorraad van €20 tot €50 in kleine biljetten is genoeg voor een markt, een fooi of een storing van de betaalautomaat.

De bankpas: bijna overal geaccepteerd

Supermarkten, cafés, musea, winkels, taxi's, marktkramen: verreweg de meeste zaken in Amsterdam accepteren de pas, ook voor een paar euro. Contactloos betalen is de norm, met pas, telefoon of horloge (Apple Pay, Google Pay). Boven een bepaald bedrag kan de automaat om uw pincode vragen: zorg dat u die kent voordat u vertrekt.

"Alleen pin" en "cashless": waar contant geld wordt geweigerd

Veel zaken hangen bij de ingang of de kassa een bordje "pin only", "alleen pin" of "cashless". Pinnen betekent betalen met de pas: deze zaken nemen geen enkel biljet aan. Dat is gebruikelijk in cafés, foodhallen, musea, concertzalen en trams. In de GVB-trams betaalt u een kaartje bij de conducteur uitsluitend met de pas.

Maestro, V Pay, Visa, Mastercard, American Express

  • Visa en Mastercard, als creditcard of debetkaart, worden bijna overal geaccepteerd.
  • Maestro en V Pay, de Europese debetkaarten, werken ook in de meeste winkels en in het openbaar vervoer.
  • American Express wordt veel wisselvalliger geaccepteerd, en hoort niet bij de kaarten waarmee u in het openbaar vervoer kunt inchecken.

Is uw belangrijkste kaart een American Express, neem dan een Visa of Mastercard mee als reserve. Meld uw reis bij uw bank als die betalingen in het buitenland blokkeert, en controleer uw bestedingslimiet.

Het openbaar vervoer betalen met uw bankpas (OVpay)

GVB-tram van lijn 4 in het centrum van Amsterdam

Nu OVpay overal werkt, hoeft u in Nederland geen kaartje meer te kopen voor tram, bus, metro of trein. U houdt uw contactloze bankpas, of uw telefoon, bij het instappen tegen de kaartlezer, en bij het uitstappen nog een keer. Registratie of een app is niet nodig. Buitenlandse contactloze Visa-, Mastercard-, Maestro- en V Pay-kaarten worden geaccepteerd.

Op het GVB-net kost een rit een basistarief van €1,16 plus €0,217 per kilometer (prijzen vastgesteld in oktober 2026). Het bedrag verschijnt daarna op uw bankafschrift.

Drie regels voorkomen onaangename verrassingen:

  • Check uit met dezelfde pas als waarmee u incheckte; checkte u in met uw telefoon, check dan ook uit met de telefoon.
  • Haal de pas uit uw portemonnee voordat u hem tegen de lezer houdt, zodat niet per ongeluk een andere contactloze kaart wordt gelezen.
  • Eén pas per reiziger: iedere persoon checkt in met een eigen pas.

Reist u meerdere keren per dag, dan kan een GVB-kaart van 24 tot 168 uur voordeliger zijn: de prijzen staan naast elkaar in onze gids over het budget voor een reis naar Amsterdam, en het netwerk wordt uitgelegd in de gids over vervoer in Amsterdam. OVpay werkt ook in de trein tussen de luchthaven en de stad: zie van Schiphol naar het centrum van Amsterdam.

Geld opnemen: de automaten van Geldmaat

De geldautomaten van de grote Nederlandse banken zijn samengebracht onder de naam Geldmaat, te vinden in winkelstraten, stations en supermarkten. Ze accepteren de gangbare debet- en creditcards, waaronder Maestro, Mastercard en Visa. Eventuele kosten hangen af van uw bank: bekijk haar voorwaarden voor opnames buiten uw eigen land.

In de toeristische straten staan ook particuliere geldautomaten en wisselkantoren die aanbieden de opname om te rekenen naar uw valuta of hoge kosten rekenen. Kies liever een Geldmaat, bij voorkeur overdag op een drukke plek.

Wisselkosten en dynamische valutaomrekening (DCC)

Luidt uw pas niet in euro's, dan kan een betaalautomaat of geldautomaat aanbieden om "in uw eigen valuta" af te rekenen, met een koers op het scherm. Dat is dynamische valutaomrekening (DCC). De toegepaste koers is bijna altijd ongunstiger dan die van uw bank, en het verschil kan meerdere procenten van het bedrag bedragen.

  • Kies altijd "EUR" of "betalen in euro" op de betaalautomaat of geldautomaat.
  • Maakt een ober of verkoper die keuze voor u, vraag dan om de betaling te annuleren en opnieuw in euro's te doen.
  • Gebruik om kosten te beperken een kaart zonder kosten voor betalingen in het buitenland.

Deze praktijken, en ernstigere valkuilen, komen aan bod in onze gids over oplichting en veiligheid in Amsterdam.

Fooi in Amsterdam: de gewoonten

Café op de hoek van de Utrechtsestraat en de Herengracht bij avond

In Nederland zijn bediening en btw bij de getoonde prijzen inbegrepen. Fooi is dus nooit verplicht; het is een bedankje als u tevreden bent over de bediening.

  • Café, bar, drankje aan de bar: rond af naar de volgende euro of laat het wisselgeld liggen.
  • Restaurant: 5 tot 10% van de rekening voor goede bediening, iets meer voor een uitzonderlijke maaltijd. Niets geven na matige bediening is geaccepteerd.
  • Taxi: het ritbedrag afronden is gebruikelijk, maar niet verplicht.
  • Gids van een gratis stadswandeling ("free walking tour"): de gids wordt betaald uit de fooien; geef naar de duur en de kwaliteit van de wandeling.
  • Hotel: een fooi voor de schoonmaak of de piccolo is vrijblijvend.

Betaalt u met de pas, dan biedt de automaat soms aan om vóór de betaling een fooi of percentage toe te voegen. U kunt "0" of "no tip" kiezen, of zelf een bedrag invoeren. U kunt ook een paar munten op tafel laten liggen.

Btw en belastingvrij winkelen voor bezoekers van buiten de EU

De Nederlandse btw is bij de prijzen in winkels inbegrepen. Het algemene tarief is 21%; een verlaagd tarief van 9% geldt onder meer voor voedingsmiddelen. Sinds 1 januari 2026 valt logies onder 21% in plaats van 9%, bovenop de Amsterdamse toeristenbelasting van 12,5% van de overnachtingsprijs exclusief btw.

Woont u buiten de Europese Unie, dan kunt u de btw terugvragen op aankopen die u in uw bagage mee de EU uit neemt, onder de volgende voorwaarden:

  • Het betaalde bedrag voor de goederen is minstens €50, inclusief btw.
  • Sinds 1 januari 2026 wordt de factuur van een aankoop in Nederland in de winkel digitaal geregistreerd, met uw naam en paspoortnummer. Vraag daar bij het afrekenen om.
  • Het verzoek wordt door de Nederlandse Douane gevalideerd via de app NL Customs VAT wanneer u de EU verlaat, met de goederen bij u.
  • Het verzoek moet worden gedaan binnen drie maanden na de maand van aankoop.
  • De teruggave wordt uitbetaald door de winkel of door een tax-free-bedrijf; de Douane valideert alleen het verzoek.

Niet elke winkel biedt belastingvrij winkelen aan: of u nu winkelt in De 9 Straatjes of in een warenhuis, vraag het vóór het afrekenen. Neem op Schiphol extra tijd voor de paspoortcontrole.

Overzichtstabel: betalen in Amsterdam

Situatie Wat u moet weten
Munteenheid Euro; contante totalen afgerond op 5 cent
Bankpas Bijna overal geaccepteerd, contactloos is de norm
Zaken met "alleen pin" of "cashless" Alleen pinnen, contant geld geweigerd
American Express Wisselvallig geaccepteerd, niet in het openbaar vervoer
Tram, bus, metro Contactloze pas bij de kaartlezer (OVpay): €1,16 + €0,217 per km bij GVB
GVB-kaartje aan boord gekocht Alleen pinnen
Geld opnemen Geldmaat-automaten; kosten afhankelijk van uw bank
Omrekening naar uw valuta (DCC) Weigeren: kies betalen in euro
Fooi in restaurants Bediening inbegrepen; 5 tot 10% voor goede bediening
Fooi in cafés of taxi's Afronden naar de volgende euro
Btw 21% (algemeen tarief en logies), 9% (voedingsmiddelen)
Belastingvrij (inwoners van buiten de EU) Minimaal €50, app NL Customs VAT, 3 maanden om aan te vragen

Prijzen vastgesteld in oktober 2026.

Verder lezen

Een schatting van de totale kosten van uw verblijf vindt u in onze gids over het budget voor een reis naar Amsterdam. Hoe tram, metro en ponten werken, staat in de gids over vervoer in Amsterdam, en de valkuilen die u moet vermijden in oplichting en veiligheid in Amsterdam. Voor een eerste dag zonder vervoerskaart volgt u de route wat te doen in Amsterdam in één dag.