Kort samengevat
- Windmolens, groene houten huizen en demonstraties: de Zaanse Schans.
- Een vissershaven, het water, een authentieker dorp buiten de molens: Volendam, eventueel met Marken.
- Weinig tijd (een halve dag): de Zaanse Schans, 24 minuten met de bus.
- Een hele dag: Volendam en Marken, of beide plekken samen met bus 801.
De Zaanse Schans
De Zaanse Schans, in Zaandam, brengt aan de oever van de Zaan werkende windmolens, groene houten huizen, werkplaatsen, een kaasboerderij, een klompenmakerij en verschillende musea samen. Het dorp blijft in 2026 gratis toegankelijk; alleen de molens en musea kosten entree. Het Zaanse Schans Ticket kost € 29,50 (€ 20 van 4 tot en met 17 jaar) en geeft toegang tot twee molens en de deelnemende musea; één molen kost € 7,50. De meeste plekken zijn open van 9.00 tot 17.00 uur.
- Tijd: een halve dag is genoeg.
- Vervoer: bus 800 vanaf Amsterdam Centraal, ongeveer 24 minuten; of de trein naar Zaandijk Zaanse Schans (17 minuten) en dan 15 minuten lopen.
- Voordelen: alles ligt dicht bij elkaar en is makkelijk te bezoeken, ook met kinderen.
- Nadelen: erg druk met touringcars, vooral midden op de dag; een deel van de attracties kost geld.
Volendam (en Marken)
Volendam en Marken zijn twee oude vissersdorpen aan het Markermeer. Volendam trekt de menigte met zijn dijk, winkels, viswinkels, cafés en studio's waar je in klederdracht op de foto kunt; Marken, protestants en tot 1957 een eiland, is rustiger, met zijn groen-zwarte houten huizen en zijn vuurtoren. De Marken Express verbindt de twee dorpen in ongeveer 30 minuten. Het Volendams Museum is elke dag open van 10.00 tot 17.00 uur (€ 8).
- Tijd: 3 tot 4 uur voor Volendam alleen, een hele dag met Marken.
- Vervoer: bus 316 vanaf Amsterdam Centraal naar Volendam; Marken bereik je met metro 52 naar Noord en dan bus 315, of per boot vanuit Volendam.
- Voordelen: de zeedijk, de vis, de mogelijkheid om bus en boot te combineren.
- Nadelen: minder binnenlocaties om te bezoeken; Volendam is op de dijk erg toeristisch.
Vergelijking
| Zaanse Schans | Volendam | |
|---|---|---|
| Wat je ziet | Molens, werkplaatsen, musea | Haven, dijk, foto in klederdracht, Marken |
| Aanbevolen tijd | Halve dag | 3-4 uur, of een dag met Marken |
| Reis vanaf Centraal | Bus 800, ongeveer 24 min | Bus 316 |
| Kosten | Dorp gratis; molens en musea betaald | Dorp gratis; musea € 4 tot € 8 |
| Met kinderen | Heel goed | Goed |
| Bij slecht weer | Musea en werkplaatsen onder dak | Minder prettig (wind op de dijk) |
Beide op dezelfde dag
Bus 801 verbindt de Zaanse Schans met Volendam via Edam en Purmerend, elk half uur in het weekend en op werkdagen tot en met 18 oktober 2026 volgens de gepubliceerde dienstregeling (controleer dit voor vertrek). Het plan: 's ochtends vanaf 9.00 uur naar de Zaanse Schans, vóór de groepen, en dan bus 801 naar Volendam voor een lunch met vis en een wandeling over de dijk.
Ons advies
Kies de Zaanse Schans als je het klassieke beeld van Nederland met windmolens wilt en weinig tijd hebt. Kies Volendam (met Marken) als je liever aan het water bent, wilt wandelen en vis wilt eten. Voor meer ideeën: zie onze gids over excursies vanuit Amsterdam en die over molens rond Amsterdam, en voor vervoerbewijzen onze gids over het openbaar vervoer in Amsterdam.
