Hoe de stad is opgebouwd

De plattegrond van Amsterdam lijkt op een halve spinnenweb. Centraal Station ligt in het noorden, aan het IJ, de brede waterstrook die het centrum van Amsterdam-Noord scheidt. Vanaf daar strekt het middeleeuwse centrum zich naar het zuiden uit rond de Damrak en de Dam, waarna de grachtengordel (Singel, Herengracht, Keizersgracht, Prinsengracht) er in opeenvolgende halve cirkels omheen ligt. Voorbij de laatste gracht vullen de wijken uit de 19e en 20e eeuw (de Jordaan in het westen, de musea en het Vondelpark in het zuidwesten, De Pijp in het zuiden, Oost in het oosten) de kaart aan.
Handige oriëntatiepunten:
- Water in het noorden: het IJ; je steekt het over met de gratis veerponten naar Noord.
- De Dam: het historische hart, 10 minuten lopen van Centraal Station.
- Het Leidseplein en het Rembrandtplein: de twee uitgaanspleinen, aan weerszijden van het zuidelijke deel van de grachtengordel.
- Het Museumplein: het grote museumplein, ten zuiden van de grachtengordel, ongeveer 10 minuten lopen van het Leidseplein.
De gebieden die je moet kennen
Middeleeuws centrum en rosse buurt
Dit is het oudste en drukste deel, tussen Centraal Station, de Dam en de Nieuwmarkt. Hier staan de Oude Kerk, de Nieuwe Kerk en het Koninklijk Paleis aan de Dam, evenals de Wallen. Erg dicht bebouwd, lawaaierig en druk: lees voor meer begrip onze gids over het historische centrum.
Grachtengordel
De drie grote grachten uit de 17e eeuw, UNESCO-werelderfgoed, vormen een boog van de Brouwersgracht in het noorden tot de Amstel in het zuidoosten. Dit is het gebied van grachtenpanden, intieme musea zoals het Museum Willet-Holthuysen, winkeltjes en cafés. Zie onze gids de grachten van Amsterdam. Tram 2 en 24 doorkruisen de gordel via de Leidsestraat.
Jordaan en het westen
Ten westen van de Prinsengracht is de Jordaan een voormalige arbeiderswijk die een van de prettigste buurten om te wandelen is geworden: steegjes, kleine cafés, galeries, markten (zie de Noordermarkt). Het Anne Frank Huis en de Westerkerk liggen aan de oostrand. Verder naar het westen hebben De Hallen en het Westerpark een meer lokale sfeer.
Museumkwartier en Vondelpark
Ten zuiden van de grachtengordel verenigt het Museumplein het Rijksmuseum, het Van Gogh Museum, het Stedelijk Museum en het Concertgebouw. Het Vondelpark ligt er vlak naast. Alles ligt op loopafstand van elkaar. Zie de gids over het museumkwartier.
De Pijp
Ten zuidoosten van het Museumplein is De Pijp de levendige wijk van terrassen, restaurants uit de hele wereld, de Albert Cuypmarkt en het Sarphatipark. Neem metrolijn 52 (station De Pijp) of tram 4 vanuit het centrum.
Plantage, Oost en het oosten
Ten oosten van de Nieuwmarkt verenigt de Plantage Artis, de Hortus Botanicus en het Joods Cultureel Kwartier. Verder weg is Oost een gemengde woonwijk rond het Oosterpark en de Dappermarkt.
Amsterdam-Noord
Aan de overkant van het IJ bereik je Noord met de gratis veerponten achter Centraal Station (een overtocht van enkele minuten). Daar vind je het EYE Filmmuseum, de A'DAM Lookout en het NDSM-terrein.
Loopafstanden: oriëntatiepunten
| Traject | Orde van grootte |
|---|---|
| Centraal Station → Dam | ongeveer 10 minuten |
| Dam → Leidseplein | ongeveer 25 minuten |
| Leidseplein → Rijksmuseum | ongeveer 10 minuten |
| Rijksmuseum → Sarphatipark | ongeveer 15 minuten |
| Dam → Rembrandtplein | ongeveer 15 minuten |
| Centraal Station → Rijksmuseum | ongeveer 35 minuten (de tram is handiger) |
Van het ene gebied naar het andere
Loop in het centrum, neem de tram om verder weg gelegen gebieden te verbinden, en metrolijn 52 (Noord/Zuidlijn) om snel van het centrum naar De Pijp te gaan. De veerponten over het IJ zijn gratis. Alle details (kaartjes, OVpay, lijnen) staan in onze gids vervoer in Amsterdam. Pas op voor fietsers: het fietsverkeer is druk, kijk altijd goed voor je een fietspad oversteekt.
Waar overnachten per gebied
Het centrum is handig maar duur en lawaaierig; de Jordaan en de grachten zijn elegant; De Pijp en Oost bieden een betere prijs-kwaliteitverhouding. Onze gids waar slapen in Amsterdam vergelijkt de wijken. Als je veel musea wilt bezoeken, zie ook passen en toeristenkaarten in Amsterdam.
Kaarten en apps
Een online kaart op je telefoon volstaat: download het gebied Amsterdam om het offline te gebruiken als je weinig mobiele data hebt (zie internet en simkaart). Tramkaarten hangen bij de haltes en in de GVB-voertuigen.
Verder lezen
Om je verblijf te plannen, lees Amsterdam in 2 dagen en wat te doen in Amsterdam in één dag.







